Maand: augustus 2026

Aquathermie; wat is dat?

Aquathermie is een innovatieve techniek waarmee warmte kan worden gewonnen uit oppervlaktewater. Dat wordt afgekort tot TEO: Thermische Energie uit Oppervlaktewater. Het principe van aquathermie is relatief eenvoudig en wordt vooral in Scandinavië al tientallen jaren toegepast. De Ringvaart en de Westeinderplassen zijn interessant voor het gebruik van aquathermie omdat er veel relatief warm en ondiep oppervlaktewater beschikbaar is én er in Rijsenhout veel warmtevraag in de directe omgeving is. Dat maakt de afstand tussen warmtebron en gebruikers klein; een belangrijke voorwaarde voor een efficiënt warmtesysteem.

Duurzaam verwarmen én koelen

Aquathermie is een duurzame energiebron die kan worden gebruikt om woningen te verwarmen of juist te koelen. In een tijd waarin de vraag naar duurzame energie steeds groter wordt, speelt aquathermie een belangrijke rol bij de overgang van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie.

Water neemt gedurende het jaar warmte op van de zon. Met behulp van warmtewisselaars wordt deze warmte uit het water gehaald. Die warmte wordt ondergronds opgeslagen en in de winter weer opgepompt. Vervolgens verhoogt een warmtepomp de temperatuur tot een niveau dat geschikt is voor de verwarming van gebouwen die via een buizenstelsel in de grond worden voorzien van warm water. In de zomer kan het systeem ook worden ingezet om gebouwen te koelen, waardoor aquathermie een veelzijdige oplossing is voor het hele jaar.

Veel voordelen

Aquathermie biedt verschillende voordelen. Deze manier van verwarmen vermindert de uitstoot van koolstofdioxide, verlaagt het gebruik van aardgas en draagt bij aan een duurzamer energiesysteem. Bovendien is water vrijwel overal beschikbaar, waardoor aquathermie bijna overal kan worden toegepast. In combinatie met warmtenetten en goed geïsoleerde gebouwen kan deze techniek een aanzienlijke bijdrage leveren aan het behalen van klimaatdoelstellingen.

Uitdagingen

Toch zijn er ook uitdagingen. De aanleg van de benodigde infrastructuur vraagt om een aanzienlijke investering. Daarnaast moet zorgvuldig worden onderzocht welke invloed warmtewinning heeft op de temperatuur van het water en op de planten en dieren die daarin leven. Ook is samenwerking nodig tussen gemeenten, waterbeheerders, energiebedrijven en bewoners om projecten succesvol uit te voeren.

Veelbelovende technologie, nu en in de toekomst

Ondanks deze uitdagingen wordt aquathermie gezien als een veelbelovende technologie voor de toekomst. Door slim gebruik te maken van de warmte die al aanwezig is in water, kan de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verder worden verminderd. Daarmee levert aquathermie een waardevolle bijdrage aan een duurzame, betrouwbare en toekomstbestendige energievoorziening.

Energiearmoede betekent onvoldoende geld hebben om de energierekening te betalen. Steeds meer Nederlanders krijgen hiermee te maken en zitten soms letterlijk in de kou. Voor hen is het elke maand weer stressen of de energierekening betaald kan worden, of de verwarming niet te hoog staat en of de jaarafrekening op te brengen is. We spreken officieel van energiearmoede als een huishouden een laag inkomen combineert met een hoge energierekening en/of een woning van slechte energetische kwaliteit. Dat is een huis dat slecht te verwarmen is (bijvoorbeeld door slechte isolatie) en/of geen mogelijkheid biedt om zelf energie op te wekken, zoals met zonnepanelen. Zonder maatregelen blijft dit aantal huishoudens naar verwachting verder stijgen. Zeker met de ontwikkelingen in de wereld zoals de oorlog tussen Rusland en Oekraïne of de stijgende olieprijzen vanwege onrust in het Midden-Oosten.

Wie treft het?

Uit onderzoek van TNO blijkt dat energiearmoede allerlei soorten huishoudens raakt: gescheiden gezinnen, ouderen die van een minimuminkomen moeten rondkomen en mensen met psychische of fysieke gezondheidsproblemen. Binnen deze groepen zijn veel mensen gemotiveerd om te besparen en hun situatie te verbeteren, maar praktisch advies bereikt hen vaak nog niet.
De Monitor Energiearmoede 2025 van TNO en het CBS laat zien dat de afname van energiearmoede in Nederland stagneert: naar schatting had 6% van de huishoudens in 2025 te maken met energiearmoede, terwijl de betaalbaarheidskloof voor veel huishoudens verder toenam door stijgende energiekosten. In de gemeente Haarlemmermeer ligt dat percentage met 2,8% lager dan het landelijk gemiddelde.

Percentage huishoudens met energiearmoede

Voor Rijsenhout specifiek zijn geen cijfers bekend. Als we deze 2,8% en 6% doortrekken naar het aantal huishoudens in Rijsenhout zou dat betekenen dat er tussen de 51 en de 110 huishoudens in Rijsenhout te maken hebben met energiearmoede.

Meer dan een portemonneekwestie

Energiearmoede is niet alleen een financieel probleem. Onderzoek van TNO laat zien dat zorgkosten hoger zijn naarmate de energiekwaliteit van een huis slechter is: bij een slecht energielabel liggen de zorgkosten van huishoudens met een laag inkomen gemiddeld 5 procentpunt hoger dan bij een goed energielabel. Dat effect is veel groter bij kinderen onder de 18 die opgroeien in een woning met een zeer lage energiekwaliteit waar de verwarming uit of laag staat: zij hebben 11 procentpunt hogere zorgkosten, met ziekenhuiskosten die gemiddeld 17% hoger uitvallen dan bij leeftijdsgenoten in een vergelijkbare, wel verwarmde woning.

Wat werkt: kleine maatregelen, groot effect

Een effectieve aanpak van energiearmoede richt zich met name op kleinere, energiebesparende maatregelen. Betere woningisolatie zorgt voor minder energieverbruik en dus een lagere energierekening. Isolatie in combinatie met goede ventilatie draagt bij woningen die in (zeer) slechte staat verkeren bovendien bij aan meer welzijn en gezondheid van bewoners. De investering in dit soort verduurzamingsmaatregelen betaalt zich dus dubbel terug: in een lagere energierekening én in meer comfort, welzijn en gezondheid.

Hulp dichtbij

De gemeente Haarlemmermeer biedt inwoners in energiearmoede al langer ondersteuning via verschillende energiebesparende regelingen. Zo zijn in het verleden woningen geïsoleerd, zonnepanelen geïnstalleerd en zijn energiezuinige koelkasten en isolerende gordijnen uitgedeeld. Ook de komende jaren komen er nieuwe regelingen; de gemeente en het Energieloket Haarlemmermeer communiceren hierover via hun websites.

Ook andere partijen in de gemeente staan klaar om te helpen: MeerWaarde, Humanitas en de Energiebank Haarlemmermeer bieden gratis advies, energiecoaches aan huis en praktische ondersteuning bij het verlagen van de energierekening.

Heb je zelf moeite met de energierekening of ken je iemand in je omgeving voor wie dat geldt? Wacht niet tot het een probleem wordt. Een gesprek met het Energieloket, de Energiebank of MeerWaarde kost niets en kan waardevolle tips opleveren.

Meer weten?

Klik op één van de links hieronder voor meer informatie. Kom je er niet uit, neem dan contact op met ons. Als Warm Rijsenhout team helpen we je graag verder.

Bronnen

Bronnen: CBS/TNO Monitor Energiearmoede 2025; TNO-onderzoek zorgkosten en energiearmoede; gemeente Haarlemmermeer; Energieloket Haarlemmermeer; Energiebank Haarlemmermeer – Energiebank Haarlemmermeer helpt bewoners hun energieverbruik te verlagen; Toolkit isoleren: content voor gemeenten (Milieu Centraal); Energiearmoede | NPLW