Niks doen is duurkoop

Onze droom voor Rijsenhout – wat bedoelen we met duurzaam, zelfvoorzienend en betaalbaar?

Stel: je energierekening daalt niet omdat jij zelf iets slims doet, maar omdat je hele straat het samen slim doet. Klinkt dat als toekomstmuziek? Voor Warm Rijsenhout is het precies waar we naartoe willen. Want de prijzen van allerlei energie onderwerpen gaan omhoog, daar hoef je niks voor te doen. En drinkwater is ook steeds meer een schaars goed aan het worden.

In ons manifest staat het zo: “Warm Rijsenhout staat voor een collectief en sociaal energie-initiatief dat streeft naar een duurzame, zelfvoorzienende en betaalbare toekomst voor alle bewoners, met een duidelijke voorbeeldfunctie voor andere gemeenschappen.” Drie woorden, één droom. Duurzaam betekent dat we van het aardgas af gaan en overstappen op groene warmte en energie. Zelfvoorzienend betekent dat we zo min mogelijk afhankelijk zijn van externe leveranciers en het net, en zoveel mogelijk zelf opwekken, opslaan en delen. Betaalbaar betekent dat niemand in Rijsenhout tussen wal en schip valt: geen energiearmoede, wel grip en tevredenheid over je eigen verbruik.

Wat deze drie woorden verbindt, is misschien wel het belangrijkste kernwoord uit het manifest: collectiviteit. Duurzaam, zelfvoorzienend en betaalbaar lukt namelijk niet door achttienhonderd huishoudens die ieder voor zich een warmtepomp of zonnepaneel kopen. Het lukt door bewoners die samen met andere bewoners nadenken over oplossingen die voor de hele buurt werken. Denk aan een buurtbatterij die de zonnestroom van een heel cluster woningen opslaat, of een lokaal warmtenet gevoed door aquathermie uit de Ringvaart. Dat soort oplossingen is voor één huishouden te groot en te duur, maar voor een groep bewoners samen ineens haalbaar. Precies daarom werden onze twee winnende ideeën uit 2021 – “Energie uit de Ringvaart” en “Buurtbatterij per cluster woningen” – ook door bewoners bedacht, niet door een bedrijf of de gemeente.

Voor Rijsenhout betekent dit concreet dat we niet wachten tot iemand anders het voor ons regelt. We verkennen zelf, samen met de gemeente Haarlemmermeer en Tegenstroom, wat er technisch en financieel mogelijk is. En steeds vaker komt daarbij de vraag naar boven: hoe organiseren we het eigenaarschap? Een buurtbatterij of warmtenet vraagt om een rechtsvorm waarin bewoners samen beslissen, samen investeren en samen profiteren. Een energiecoöperatie is daarvoor een voor de hand liggende vorm: geen commerciële winst voor een derde partij, maar een structuur van, voor en door bewoners, waarin iedere deelnemer een stem heeft. Andere dorpen en wijken in Nederland gingen ons hierin al voor, en hun ervaringen kunnen ons helpen sneller de juiste vorm te kiezen.

Wil je hier nu al iets mee doen?
Begin klein en dichtbij. Ga eens in gesprek met je directe buren: wie heeft er al zonnepanelen, wie denkt na over een warmtepomp, wie zou willen meedenken over een gezamenlijk project voor het hele cluster? Juist die eerste, informele gesprekken tussen buren zijn de bouwstenen van het collectief dat we voor ogen hebben. Heb je kennis van techniek, financiering, recht of organisatie – meld je dan bij ons, want een coöperatie optuigen vraagt om precies die brede mix aan expertise. Dit is dan ook meteen een oproep. Herken je jezelf in deze droom, of denk je juist: dat moet anders? Laat het ons weten via het forum op deze website. Heb je een idee voor een collectief project in jouw straat of cluster, of wil je meedenken over de vorm van een coöperatie? We horen het graag. Warm Rijsenhout is een initiatief van bewoners voor bewoners – en die droom wordt pas werkelijkheid als we hem samen vormgeven.